Kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Trường Đại học Công đoàn (15/5/1946 - 15/5/2026) là một sự kiện có ý nghĩa trọng đại, đánh dấu chặng đường phát triển gắn liền với lịch sử đất nước của tổ chức Công đoàn Việt Nam và nền giáo dục cách mạng. Trải qua 8 thập kỷ xây dựng và trưởng thành, từ lớp huấn luyện cán bộ ngắn hạn ban đầu, Trường Đại học Công đoàn đã khẳng định vị thế là cơ sở đào tạo đại học, sau đại học và nghiên cứu khoa học uy tín, đóng góp trực tiếp vào công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và phát triển kinh tế - xã hội.
Lịch sử Nhà trường chính thức bắt đầu vào ngày 15/5/1946 với việc khai giảng Lớp huấn luyện cán bộ công vận đầu tiên tại đình Khuyến Lương, xã Trần Phú, huyện Thanh Trì (cũ), nay thuộc phường Lĩnh Nam, thành phố Hà Nội. Trong bối cảnh đất nước vừa giành được độc lập, đối mặt với muôn vàn thách thức về kinh tế và chính trị, lớp học ra đời nhằm đáp ứng một yêu cầu mang tính cấp bách của lịch sử: đào tạo đội ngũ cán bộ có năng lực tổ chức, vận động giai cấp công nhân tham gia vào cuộc kháng chiến và kiến quốc. Việc thiết lập cơ sở đào tạo đầu tiên tại không gian sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của cộng đồng không chỉ là một giải pháp tình thế trong hoàn cảnh khó khăn, mà còn phản ánh định hướng gắn bó mật thiết giữa phong trào công nhân và thực tiễn đời sống nhân dân.
Xuyên suốt chiều dài lịch sử hoạt động, Trường Đại học Công đoàn vinh dự là một trong số ít các cơ sở giáo dục đại học được 5 lần đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm và làm việc. Những nội dung chỉ đạo, căn dặn của Người đối với cán bộ, giảng viên và học viên đã trở thành kim chỉ nam cho mọi chiến lược đào tạo và phát triển trong các giai đoạn lịch sử của nhà trường. Trọng tâm trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh là yêu cầu cán bộ công đoàn phải đi sâu sát cơ sở, am hiểu thực tiễn sản xuất, thấu hiểu tâm lý của công nhân, đồng thời không ngừng trau dồi nghiệp vụ chuyên môn. Việc kế thừa hệ giá trị tư tưởng này đã giúp nhà trường định hình một môi trường văn hóa học thuật có tính kỷ luật cao, tận tụy vì cộng đồng và duy trì được bản sắc chính trị vững vàng.
Hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những lần về thăm Trường
Bước vào thời kỳ Đổi mới, việc chuyển đổi từ Trường Cao cấp Công đoàn thành Trường Đại học Công đoàn đã đánh dấu một bước ngoặt mang tính chiến lược, mở đường cho sự phát triển thành một cơ sở giáo dục đại học đa ngành. Tính tiên phong của Trường Đại học Công đoàn được thể hiện rõ nét qua việc trở thành cơ sở giáo dục đầu tiên trên cả nước đào tạo kỹ sư chuyên ngành Bảo hộ lao động. Sự ra đời của ngành học này là một quyết sách nhạy bén, đáp ứng trực tiếp yêu cầu phát triển của các khu công nghiệp và bối cảnh hội nhập quốc tế. Nối tiếp thành tựu đó, trường tiếp tục tiên phong mở mới và phát triển các ngành đào tạo Công tác xã hội, Quan hệ lao động. Sinh viên tốt nghiệp từ Trường Đại học Công đoàn được trang bị năng lực nghiên cứu, khả năng thương lượng và thiết lập cơ chế hợp tác hài hòa giữa các bên trong quan hệ lao động, đáp ứng các tiêu chuẩn của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO).
Khuôn viên tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh
Quang cảnh trường Đại học Công Đoàn nhìn từ trên cao (năm 2025)
Điểm khác biệt cốt lõi tạo nên sức mạnh nội tại của Trường Đại học Công đoàn chính là cơ chế quản lý song trùng: quản lý trực tiếp của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và quản lý nhà nước về giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Mô hình này cho phép trường thiết lập một tiêu chuẩn kép ưu việt: vừa tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn học thuật hệ thống, vừa bám sát các mục tiêu chiến lược và yêu cầu thực tiễn của phong trào công nhân và tổ chức Công đoàn, đảm bảo tính ứng dụng cao trong công tác đào tạo.
Đặc biệt, năm học 2026 - 2027, đánh dấu cột mốc 80 năm thành lập, Trường Đại học Công đoàn tiếp tục khẳng định chiến lược phát triển mạnh mẽ khi nâng tổng quy mô lên 25 ngành đào tạo trình độ đại học. Việc chính thức tuyển sinh thêm 8 ngành học mới: Trí tuệ nhân tạo, Kinh tế số, Kinh doanh quốc tế, Công nghệ tài chính, Kiểm toán, Quản lý dự án, Luật kinh tế và Tâm lý học – là minh chứng rõ nét cho sự thích ứng linh hoạt của nhà trường trước những biến động của thị trường lao động. Bước tiến này không chỉ đáp ứng trực tiếp cơn "khát" nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên số hóa và toàn cầu hóa, mà còn hiện thực hóa triết lý đào tạo "Học để hội nhập, học để kiến tạo tương lai". Sự cộng hưởng giữa các khối ngành truyền thống mang tính bản sắc và các ngành công nghệ, kinh tế hiện đại đang từng bước hoàn thiện một hệ sinh thái giáo dục đa dạng, mở rộng tối đa cơ hội nghề nghiệp cho người học.
Kỷ niệm 80 năm thành lập không chỉ là dịp để nhìn lại một chặng đường lịch sử với nhiều phần thưởng cao quý, mà còn là thời điểm để xác lập tầm nhìn cho kỷ nguyên mới. Đứng trước yêu cầu của cơ chế tự chủ đại học, thách thức đặt ra cho Nhà trường là tiếp tục đổi mới quản trị đại học và đẩy mạnh nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, nhiệm vụ trọng tâm không thay đổi vẫn là giữ vững bản sắc và phát huy truyền thống cách mạng của tổ chức Công đoàn.
Hành trình 80 năm từ mái đình Khuyến Lương đến một hệ thống giáo dục đại học đa ngành, hiện đại là một tiến trình phát triển mang tính tất yếu. Với những nền tảng kiên cố đã được xây dựng, Trường Đại học Công đoàn có đầy đủ cơ sở thực tiễn và năng lực học thuật để tiếp tục giữ vững vị thế là trung tâm đào tạo, nghiên cứu hàng đầu quốc gia, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ đắc lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước.
Một số hình ảnh hoạt động nổi bật của Nhà trường những năm gần đây:
Khoa Quan hệ lao động và Công đoàn