Hưởng ứng kỷ niệm 25 năm ngày gia đình Việt Nam và Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình (tháng 6/2026), với chủ đề "Chấm dứt bạo lực, vun đắp yêu thương". Gia đình là tế bào của xã hội, là cái nôi nuôi dưỡng, là môi trường quan trọng hình thành và giáo dục nhân cách của trẻ em. Xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc là góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Do đó, ngày 28 tháng 6 hàng năm làm Ngày Gia đình Việt Nam, ngày tôn vinh những giá trị văn hóa tốt đẹp, truyền thống của gia đình Việt. Vào ngày đặc biệt này, tất cả mọi người lại cùng hướng về gia đình, nơi mà có những người thân yêu nhất của chúng ta.
Trong những năm qua công tác phòng, chống bạo lực gia đình đã được Đảng và Nhà nước quan tâm, triển khai thông qua nhiều chương trình, đề án, hoạt động truyền thông và đã mang lại những kết quả tích cực trong giải quyết bạo lực gia đình ở cấp cộng đồng. Theo báo cáo kết quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2023, có 3.122 hộ xảy ra bạo lực gia đình với hơn 3.240 vụ (năm 2002 cơ quan chức năng cho biết có hơn 4.454 vụ). Trong đó, bạo lực thân thể xảy ra nhiều nhất với 1.520 vụ, tiếp đến là bạo lực tinh thần 1.404 vụ, bạo lực kinh tế 230 vụ và bạo lực tình dục 110 vụ. Có 3.193 nạn nhân của bạo lực gia đình, gồm có 2.628 nữ và 565 nam. Gần 3.000 người có hành vi bạo lực gia đình đã bị góp ý, phê bình, xử phạt hành chính và 129 người bị xử lý hình sự.
Các hành vi bạo lực gia đình được quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 bao gồm: Hành hạ, ngược đãi, đánh đập, đe dọa hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng; Lăng mạ, chì chiết hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm…
Nghị định số 282/2025/NĐ-CP gồm 4 Chương với 71 Điều. Các quy định xử phạt vi phạm hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình được quy định tại Mục 3, Chương II với 17 Điều từ Điều 37 đến Điều 53. Các Điều, khoản đã nêu rõ các hành vi bạo lực, mức phạt, hình thức xử phạt bổ sung và các biện pháp khắc phục hậu quả tạo cơ sở pháp lý quan trọng để xử lý nghiêm các hành vi bạo lực. Cụ thể như sau:
Nhìn chung, các quy định xử phạt vi phạm hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình tại Mục 3, Chương II của Nghị định số 282/2025/NĐ-CP đã tăng tính khả thi và răn đe của pháp luật, tạo căn cứ rõ ràng để cơ quan chức năng xử lý vi phạm. Nghị định lấy người bị bạo lực gia đình là trung tâm vì vậy đã bảo đảm được lợi ích hợp pháp tốt nhất của những người có liên quan, đặc biệt ưu tiên bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, người bị bạo lực gia đình là phụ nữ mang thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, người khuyết tật, người không có khả năng tự chăm sóc; thực hiện bình đẳng giới. Bên cạnh đó, Nghị định cho thấy sự chuyển hướng từ cách tiếp cận thiên về tuyên truyền, vận động sang kết hợp đồng bộ giữa phòng ngừa, can thiệp và xử lý.
Các quy định chi tiết về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình. Dưới đây là các nội dung trọng tâm về mức phạt, hành vi vi phạm và thẩm quyền xử lý như sau:
TS. Nguyễn Mạnh Thắng
Khoa Xã hội học và Phát triển bền vững